Ana Sayfa » METAL KESME YÖNTEMLERİ » TALAŞLI KESME » SOĞUTMA SIVILARI VE KULLANIMI

SOĞUTMA SIVILARI VE KULLANIMI

Soğutma Sıvıları ve Kullanımı
Metaller işlendikleri zaman, ana metalden talaşın kopması ve kesici uçtan bu talaşın sıkışarak kayması neticesi bir ısı meydana gelir. Ulaşılan sıcaklık, meydana gelen ısı ile soğutulma hızının oranına dayanır. Soğutma sıvısı, sıcaklık ve sürtünme katsayısını düşürür dolayısıyla kalem veya kesicinin ömrünü uzatır.
– Soğutma Sıvıları
Soğutma sıvıları çalışma sırasında istenen performansları elde edebilmek için değişik özelliklerde formüle edilir. Bu ürünlerin kullanım alanları çok geniştir. Bazen yağlayıcılık ön plandadır, bazen soğutuculuk daha önemlidir ve ince talaş oluşan operasyonlarda da kaynağı önleme özelliği daha önemlidir. Soğutma sıvıları bütün bu gereksinimlere cevap verebilecek şekilde neat yağlar, emülsiyonlar (Bor yağları), yarı sentetik ürünler ve tam sentetik ürünler olarak değişik üretilir.

-Neat Soğutma Sıvıları
Bu yağlar yağlayıcılık ihtiyacının soğutuculuk ihtiyacından daha fazla olduğu uygulamalarda suyla karıştırılmadan oldukları gibi kullanılan ürünlerdir.Petrol, hayvan, deniz veya bitkisel kaynaklı yağların biri veya birkaçının kombinasyonundan oluşur. Mineral yağ soğutma yağlarının formülasyonunda en çokkullanılan yağdır. Öte yandan mineral yağ katıksız olduğu gibi kullanılma alanları yüksek işlenebilirlikteki metallerle (Alüminyum, pirinç, magnezyum gibi) ve çelik üzerindeki bazı hafif işlemlerle sınırlanmıştır. Mineral yağ katıksız olarak kullanıldığı durumda sadece hidrodinamik yağlayıcılık sağlar. Öte yandan mineral yağlarla birlikte polar katıklar kullanıldığında yağın polar yağlayıcılığı artar ve daha zor şartlı operasyonlarda kullanılabilir. Aynı şekilde daha da zor şartlarda çalışabilmek için bu yağların formülasyonuna aşırı basınç (EP) katıkları ilave edilebilir.

– Emülsiyonlar (Bor Yağları)
Bu ürünler %60 dan daha fazla mineral yağ içerir. Emülsiyon, yağın emülsiyon yapıcı ajanlarla ve diğer katıklarla birlikte suda karıştırılmasıyla yağ taneciklerinin su içinde askıda kalmasıyla oluşan bir karışımdır. Hayvansal ve bitkisel kaynaklı yağların ya da esterlerin ilavesi emülsiyonların yağlayıcılığını artırır. Sülfürlü, klorlu ve fosforlu katıkların ilavesi ise emülsiyona daha yüksek yağlayıcılık ve aşırı basınç (EP) özellikleri verir. Su, yüksek spesifik ısısı, yüksek termal iletkenliği ve yüksek buharlaşma ısısı ile en etkili soğutma ortamıdır. Emülsiyonlarda, suyun mükemmel soğutma özellikleri yağlayıcılık sağlayan katıklarla birleştirilmiştir.

-Taşlama Sıvıları
Genel taşlama işlemleri için nitrit içermeyen soğutma maddeleri bakterilere karşı dirençli, iyi yıkayıcı özellikleri sayesinde taslama taşının dolmasını önler. Saydam, köpürmeyen çözeltilerdir. Korozyona karşı iyi bir koruma sağlar. Sert suyla kullanılabilir. Ayrıca sert kauçuk, sentetik malzemeler ve seramiklerin taşlama işlemleri için uygun türleri de vardır.

– Soğutma Sıvıları Kullanımı
Soğutma sıvılarından çalışma arasında yüksek performans ve uzun efektif ömür alabilmek için düzenli aralıklarla bakımlarının yapılmaları gerekmektedir. Günlük konsantrasyon testleri kolayca refraktometre kullanılarak yapılabilir. Öte yandan emülsiyonlar kullanıldıkça yabancı maddelerle kontamine olur ve bu refraktometre okumasında sapmalara neden olabilir. Bu nedenle en az ayda bir konsantrasyon testi asitle
ayrıştırma metodu ile yapılmalıdır. Günlük yapılması gereken PH ve konsantrasyon testlerı kullanıcı tarafından kolayca yapılabilir. Fakat bu testler emülsiyonun stabiletisini ve kullanıma uygunluğunu test etmek için yeterli değildir ve en az ayda bir alınacak numunenin üretici firmanın laboratuvarında daha detaylı testleri yapılmalı, alınan sonuçlar olması gereken ideal sonuçlarla karşılaştırılmalı ve gerekiyorsa emülsiyonu düzeltici yönde müdaheleler yapılmalıdır.
Günlük yapılan PH ve konsantrasyon testlerinden başka en az ayda bir emülsiyonun iletkenlik, pas, bakteri, köpürme, koku gibi testleri yapılmalı ve sonuçlara göre emülsiyonun kullanılabilirliğine karar verilmeli ve gerekiyorsa düzeltici müdahaleler yapılmalıdır. Emülsiyonların kullanım sırasındaki performansları ve efektif ömürleri direk olarak kullanılan sudan etkilendiği için, emülsiyonların hazırlanmasında kullanılan sularında
düzenli aralıklarla test edilmesi gerekir.

Soğutma sıvılarının faydaları

  • Kesici aletin ömrünü uzatmak

  • Yüzey kalitesini iyileştirmek

  • Talaşların süpürülmesini sağlamak

  • İşlenmiş parçaları paslanmaktan korumak

  • Sürtünen mekanizmayı yağlamak

  • Sürtünmeyi azaltmak

  • Kesme hızının artmasını, yani işin ucuza mal olmasını sağlamak

 

Hakkında Orhan BAYLAN

Metal Teknolojisi Öğretmeni. Kaynak Bilim Uzmanı. C Sınıfı İSG Uzmanı

İlginizi Çekebilir

TALAŞLI KESME

 1.1 Kesmenin Tanımı, Amacı Parçaları, malzemelerden istenen ölçülerde, çeşitli metotlarla ayırma işlemine kesme denir.  Yapılacak ...

Bir Cevap Yazın